Proporcjonalny skład rady nadzorczej
rss feed

Proporcjonalny skład rady nadzorczej

W czasie badań przeprowadzonych przez National Industrial Conference Board w roku 1953 stwierdzono, że spółki mają tendencję do zachowywania pewnych proporcji w dobieraniu członków rad nadzorczych. Chociaż w badanych przedsiębiorstwach spotykano różne zdania na ten temat, to jednak wszyscy zgadzają się co do tego, że odpowiednio dobrana rada powinna składać się z przedstawicieli kierownictwa przedsiębiorstwa, ludzi reprezentujących interesy zewnętrzne, przedstawicieli poważniejszych akcjonariuszy oraz ekspertów do spraw zarządzania.

Wzrost znaczenia działalności rad nadzorczych. Z powyższych rozważań wynika jasno, że rady nadzorcze spółek mają do odegrania ważną rolę w zarządzaniu przedsiębiorstwem. Mimo że cechują je wszystkie ujemne strony kierownika wieloosobowego, to jednak stoją u szczytu piramidy organizacyjnej spółki. Z najważniejszych zadań, jakie mają do spełnienia, należy wymienić nadawanie kierunku polityce zarządzania oraz sprawowanie ogólnego zarządu działalności przedsiębiorstwa. Dzięki zwróceniu w ostatnich latach szczególnej uwagi na zasadę kolegialności w zarządzaniu przedsiębiorstwem oraz podjęciu szeregu badań w tym zakresie, można oczekiwać, że działalność rad nadzorczych jako narzędzia wytyczania kierunku polityki przedsiębiorstwa zyska na znaczeniu.

Sens ożywienia działalności rad nadzorczych jako instrumentów zarządzania jest wyraźny. Nie da się jednak osiągnąć tego ożywienia dopóki osoby sprawujące kontrolę nad spółką nie uświadomią sobie, że rady nadzorcze muszą być czymś więcej niż jeszcze jedną komisją do spraw zarządzania. Osoby te muszą sobie zdać sprawę z tego, że rady mają ważne funkcje do spełnienia przy ustalaniu celów przedsiębiorstwa, kształtowaniu podstawowych zasad’ organizacji spółki, właściwym doborze kierowników wyższego szczebla, podejmowaniu decyzji w sprawach polityki przedsiębiorstwa oraz przy kontroli planowania i efektywności działania kierownictwa przedsiębiorstwa. Wiele dotychczasowych trudności ma swe źródło prawdopodobnie w tym, że funkcje rad nadzorczych, nie były właściwie pojmowane, i że podwładni dyrektorów w linii — kluczowi kierownicy spółki — w rzeczywistości sprawowali kontrolę nad działalnością rad nadzorczych.

Wzrost zainteresowania przeciętnego akcjonariusza sprawami przedsiębiorstwa

Jednakże obecnie można przypuszczać, że zaczyna się doceniać rolę rad nadzorczych a zainteresowane osoby przemawiają za ich niezależnością. Specjalne badanie efektywności działania rad przeprowadzone w roku 1955 wykazało, że w skład rad wchodzi coraz większa liczba osób z zewnątrz, bardziej niż kiedykolwiek dotychczas grupuje się w radach specjalistów, więcej wymaga się od członków, odbywa się więcej dłuższych narad oraz że płace dyrektorów zostały podwyższone39.

To ożywienie działalności rad nadzorczych spółek ma kilka przyczyn. Wzrost zainteresowania przeciętnego akcjonariusza sprawami przedsiębiorstwa oraz zdarzające się przypadki usuwania przez akcjonariuszy kierowników przedsiębiorstwa spowodowały, że wielu kierowników wyższego szczebla stara się znaleźć pomoc i ochronę w efektywnie działającej radzie nadzorczej. Często większe pakiety akcji spółki należą do różnych instytucji, co nie pozostaje bez wpływu na efektywność pracy rad nadzorczych oraz włączanie do nich większej ilości osób z zewnątrz przedsiębiorstwa. Szybko wzrastająca konkurencja zarówno w sferze interesów, jak i zarządzania spowodowała, że kierownicy przedsiębiorstw i poważniejsi akcjonariusze starają się o zwiększenie liczby specjalistów w radach nadzorczych, u których mogliby zasięgać rad w sprawach polityki zarządzania. Zamiast dotychczasowej niechęci i obaw przed „wtrącaniem się” członków rad z zewnątrz przedsiębiorstwa w sprawy zarządzania, można zauważyć stale wzrastającą tendencję kierownictwa dużych przedsiębiorstw do powierzania najważniejszych decyzji wymagających wnikliwej analizy i rozważenia, najlepszym ludziom, jakich można znaleźć w zarządzie oraz że część tych zadań mogą pomyślnie wykonać osoby niezależne i nie związane z wewnętrznymi sprawami spółki. Wynika to ze zrozumienia, że korzyści z kolektywnego rozważania podstawowych spraw są większe niż koszty i ujemne strony grupowego podejmowania decyzji.

Leave a Reply